Η κυβέρνηση κινείται προς το σημείο χωρίς επιστροφή

1. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι εκτυλίσσεται μια σημαντική αλλαγή του πολιτικού χάρτη της χώρας. Η κυβέρνηση κινείται ταχύτατα (αν δεν το έχει ήδη περάσει) προς το σημείο εκείνο μετά το οποίο δεν υπάρχει επιστροφή. Δεν είναι τόσο τα ευρήματα όλων των δημοσκοπήσεων που συγκλίνουν στηραγδαία υποχώρηση του ΣΥΡΙΖΑ και την πρωτιά, με διαφορά, της Νέας Δημοκρατίας. Πολύ πιο σημαντική είναι η γενικευμένη αίσθηση ότι η κυβέρνηση εξεμέτρησε το ζην. Όσο περνάει ο καιρός, το ερώτημα «ποιος θα κερδίσει τις επόμενες εκλογές» αντικαθίσταται από το «αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα μπορέσει τελικά να διατηρηθεί ως δεύτερος πόλος του πολιτικού συστήματος.

2. Βασική αιτία της ραγδαίας υποχώρησης του ΣΥΡΙΖΑ είναι βέβαια η εφαρμογή της δρακόντειας λιτότητας του Μνηνονίου. Για πολλοστή φορά επιβεβαιώνεται ότι το Μνημόνιο είναι ένας Μολώχ που κατασπαράσσει κυβερνήσεις, κόμματα και πολιτικούς. Και πώς θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά, αφού η μνημονιακή πολιτική στρέφεται κατά βάση εναντίον της πλειονότητας της κοινωνίας, δηλαδή των πιο αδύναμων οικονομικά, υλοποιώντας μια από τις πλέον ακραίες εκδοχές του νεοφιλελευθερισμού –όπως άλλωστε επισήμαινε και ο ΣΥΡΙΖΑ πριν τη συνθηκολόγηση του Ιουλίου του 2015… Το 3ο Μνημόνιο, ολοκληρώνοντας τη διαδικασία που άρχισε το 2010, έρχεται να προσθέσει ακόμα περισσότερη φτώχεια και αδικία σε μια ήδη καθημαγμένη κοινωνία.

3. Πέρα όμως από τις επιπτώσεις του Μνημονίου καθαυτές, έχει ιδιαίτερη σημασία η διάψευση των προεκλογικών εξαγγελιών του ΣΥΡΙΖΑ του Σεπτεμβρίου 2015. Ούτε η διαπραγμάτευση αυτής της κυβέρνησης πέτυχε κάτι αισθητά καλύτερο από τα αρχικά προβλεπόμενα του Μνημονίου, ούτε η διοικητική επάρκειά της κάνει τη διαφορά σε σχέση με τα ειωθότα – για να το πούμε όσο πιο κομψά γίνεται…

4. Ακόμα πιο σημαντική όμως είναι η ανάπτυξη καθεστωτικών λογικών στους κόλπους της κυβέρνησης. Με αποκορύφωμα την εξοργιστική αθλιότητα της συμπόρευσης με τις πρακτικές «Ζούγκλας», όλο και περισσότερο η κυβέρνηση στέλνει ηχηρά μηνύματα εξουσιομανίας και κυνισμού. Παρακολουθούμε έκπληκτοι πολιτικές συμπεριφορές που όχι μόνο δεν έχουν καμία σχέση με την Αριστερά, αλλά προκαλούν το δημόσιο αίσθημα.

5. Η προσχώρηση του ΣΥΡΙΖΑ στο μνημονιακό μπλοκ έχει κατακλυσμιαίες επιπτώσεις στο πεδίο της ιδεολογίας. Πρώτα απ’ όλα, εφαρμόζοντας την ακραία νεοφιλελεύθερη «συνταγή» του μνημονίου, παρουσιάζοντας τη μάλιστα ως «μονόδρομο που επιβάλλεται από το διεθνή συσχετισμό», μεταβάλλει άρδην την κοινωνική συνείδηση. Ανατρέπει δηλαδή την ιδεολογική ηγεμονία του αντιμνημονιακού στρατοπέδου που είχε διαμορφωθεί από το κίνημα των πλατειών και μετά, καθιστώντας εκ νέου πειστική την αφήγηση περί «μονοδρόμου». Πρόκειται για την επαναφορά του θατσερικού ΤΙΝΑ (Δεν Υπάρχει Εναλλακτική Λύση), το οποίο βραχυπρόθεσμα δικαιώνει αναδρομικά του Σαμαροβενιζέλους και μακροπρόθεσμα ναρκοθετεί την πειστικότητα κάθε αντινεοφιλελεύθερου-αντικαπιταλιστικού προγράμματος. Για μια ακόμα φορά αποδεικνύεται ότι η λογική του «λιγότερου κακού» οδηγεί εντέλει στο χειρότερο.

6. Πέρα όμως από την επιστροφή της TINA, η μνημονιακή μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ ενισχύει ιδιαίτερα τον ακροδεξιό λαϊκισμό. Η ακροδεξιά ρητορική βρίσκει μια ανέλπιστη επιβεβαίωση στη στάση ενός κόμματος που ως κυβέρνηση κάνει όσα κατήγγελλε ως αντιπολίτευση. Είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία της χώρας που η Αριστερά δεν εμφανίζεται ως η παράταξη της αντίστασης «των από κάτω», αλλά ως μια ακόμα φατρία του πολιτικού προσωπικού «των από πάνω». Όπως έχει συμβεί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος το «κόμμα των από κάτω» να γίνει κάποιο από τα κόμματα ακροδεξιάς αναφοράς.

7. Η καταρράκωση της αντιμνημονιακής ηγεμονίας, σε συνδυασμό με την (εύλογη) απογοήτευση από την ήττα το καλοκαιριού του ’15, έχουν οδηγήσει την ελληνική κοινωνία σε μια κατάσταση πρωτοφανούς παραίτησης και κυνισμού. Η «εθνική κατάθλιψη» και η συνεπακόλουθη αναζήτηση ατομικών λύσεων συνιστούν βασικά εμπόδια στην ανάδειξη της δυναμικής της αντίστασης και της δημιουργίας.

8. Παράλληλα, ο πολιτικός διάλογος παρακμάζει τόσο γενικά στο δημόσιο χώρο όσο και μεταξύ αυτών που αναφέρονται στην Αριστερά. Κραυγές αντί επιχειρημάτων, ύβρεις αντί κριτικών, θεωρίες συνωμοσίες αντί αναλύσεων. Μέσα στον ορυμαγδό της ασυναρτησίας, όσοι και όσες μπορούν να αρθρώσουν σοβαρό λόγο, επιλέγουν (κακώς!) ολοένα και περισσότερο τη σιωπή.

9. Το πρόσφατο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ έκανε ορατή τη γενικευμένη δυσαρέσκεια στις τάξεις των μελών του. Εξίσου ορατά, όμως, ήταν τα φαινόμενα πολιτικής παρακμής και αποϊδεολογιοποίησης. Επίσης, έγινε σαφές ότι δεν υπάρχει οργανωμένη δύναμη στις τάξεις του κόμματος που να αμφισβητεί το μνημονιακό μονόδρομο. Οι όποιες αντιρρήσεις στην πολιτική της ηγεσίας, οι οποίες έχουν βέβαια τη σημασία τους, περιορίζονται σε επιμέρους πτυχές του μνημονιακού προγράμματος. Κατά συνέπεια, δεν μπορούν να ανοίξουν πολιτική διέξοδο και συντηρούν τον εγκλωβισμό στο μνημονιακό τέλμα.

10. Ενώ όμως ο ΣΥΡΙΖΑ σημειώνει ραγδαία υποχώρηση, οι αριστερές ριζοσπαστικές δυνάμεις δεν εμφανίζουν σημάδια σοβαρής ανάκαμψης. Πέρα από το γενικό κλίμα της απογοήτευσης και της αποστράτευσης, είναι πια προφανές ότι οι πορείες που έχουν χαραχτεί, δεν οδηγούν πουθενά. Για να αρχίσει να αλλάζει η κατάσταση, πιστεύουμε ότι πρέπει να γίνουν τρεις βασικές κινήσεις:

α. Να σταματήσει ο συνεχής κατακερματισμός της ριζοσπαστικής Αριστεράς. Υπάρχουν ανοιχτά πεδία συνεννόησης και κοινής δράσης τα οποία πρέπει να εκμεταλλευτούμε.

β. Να γίνει αντιληπτό από όλους ότι η ριζοσπαστική Αριστερά μπορεί να ανασυγκροτηθεί μόνο «από τα κάτω», στο πεδίο της λεγόμενης «μικρής πολιτικής» και των κινημάτων. Σε αυτή τη φάση που διανύουμε, όσο σημαντικό είναι να αναδειχτεί η ορθότητα της ρήξης με την Ευρωζώνη, άλλο τόσο είναι να καταδειχθεί η κοινωνική χρησιμότητα μιας αριστερής ριζοσπαστικής αντιπολίτευσης.

γ. Να αφήσουμε οριστικά πίσω μας το «μοντέλο ΣΥΡΙΖΑ», δηλαδή τον κυβερνητισμό άνευ όρων και ορίων. Το μέγα ζητούμενο της συγκυρίας δεν είναι η επαγγελία ενός άλλου καλύτερου κυβερνητικού σχεδίου, αλλά η ενεργοποίηση της κοινωνίας για να ορθώσει αντιστάσεις στην κυρίαρχη πολιτική και να συγκροτήσει εγχειρήματα αυτοδιαχείρισης και συμμετοχής, με οδηγό μια διαφορετική αντίληψη της πολιτικής.

Δικτύωση για τη Ριζοσπαστική Αριστερά

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s